|
|
Cursus Hongaars: Les 5 Het gebruik van werkwoordenVocabulaireVoor alle werkwoorden wordt het accusatief achtervoegsel (Zie verder) tussen haakjes gegeven.ház (-at) - huis ismer - weten küld - sturen olvas - lezen könyv (-et) - boek szeret - houden van, liefhebben valami (-t) - iets gulyás (-t) - goulash akar - willen kér - vragen naar, willen (vriendelijk) kérek/kérem - Alstublieft (letterlijk: "Ik vraag naar") Er volgen heel veel voorbeeldzinnen in het Gramatica-deel van deze les.
GrammaticaLijdend voorwerpEen lijdend voorwerp is de ontvanger van de activiteit van een werkwoord. 'Cake' is het lijdend voorwerp in de zin: "Ik eet de cake" en 'mij' is het lijdend voorwerp in de zin "Hij mag mij graag". Een werkwoord dat meestal gecombineerd wordt met een lijdend voorwerp wordt een overgankelijk werkwoord genoemd (b.v. eten, betreuren). Dat betekent dat het meestal gecombineerd wordt met een lijdend voorwerp. Voorbeeld: Ook ik betreurt de gang van zaken. Betreuren is een overgankelijk werkwoord. Dat betekent dat het meestal gecombineerd wordt met een lijdend voorwerp. Van Dale geeft: "een ongeluk, een vergissing betreuren; ik betreur dit (...)". ik is hier onderwerp, betreur de persoonsvorm en de gang van zaken lijdend voorwerp. Er zijn ook werkwoorden die nooit een lijdend voorwerp bij zich hebben. Zo'n werkwoord noemen we een onovergankelijk werkwoord. Sommige Nederlandse werkwoorden kunnen zowel overgankelijk
als onovergankelijk gebruikt worden, bijvoorbeeld: In het Nederlands kunnen we het lijdend voorwerp bepalen aan de hand van de woordvolgorde. 'Mieke houdt van Gertjan' en 'Gertjan houdt van Mieke' bevatten dezelfde woorden maar de betekenis is verschillend als gevolg van de woordvolgorde. In het Hongaars is de woordvolgorde flexibel en het lijdend voorwerp is herkenbaar aan de uitgang -t. Dit wordt de accusatief uitgang (vierde naamval) genoemd. Veel woorden die eindigen op een medeklinker hebben een link-klinker nodig voor de uitgang, e voor voor-woorden en meestal o maar soms a voor achter-woorden. Bij woorden die eindigen op een klinker wordt meestal de laatste klinker verlengt. Dit klink allemaal nogal moeilijk, en dat is het ook, maar maakt u zich niet al te druk over de link-klinker, het belangrijkste deel is de -t. Probeert u gewoon elke keer de vorm te leren die u tegenkomt en uiteindelijk krijgt u er vanzelf gevoel voor. Kijk eens naar de volgende voorbeelden: Látok egy házat. - Ik zie een huis. Ismerek egy pincért - Ik ken een ober. Magyart tanulok. - Ik studeer Hongaars. Mit olvasol? (Weet u nog? -sz wordt -l na stammen die eindigen op s,sz,z) - Wat bent u aan het lezen? Onbepaalde en bepaalde werkwoordvervoegingenIn het Hongaars zijn twee manieren om werkwoorden te vervoegen in elke tijd. In de vorige les heeft u kennis kunnen nemen van de onbepaalde en in deze les leren we de bepaalde. Dit is een essentieel onderdeel van de Hongaarse grammatica en het zal, zeker in het begin, lastig zijn. Hier volgen enkele basisregels om u een gevoel te geven waar het over gaat:De onbepaalde vervoeging wordt gebruikt als: 2. Het onderwerp van een overgankelijk werkwoord is onbepaald (Iets in het algemeen, voorafgegaan door het onbepaalde lidwoord egy). Tevens als er geen onderwerp is zoals in de zin "Ik lees". 3. Het onderwerp van het werkwoord is een 1e of 2e persoon, b.v. 'zij mogen jou', 'jij mag mij'. Het is dan niet nodig de 1e of 2e persoon in de zin op te nemen, het gebruik van de onbepaalde vervoeging is dan afdoende. (Zie voorbeelden verderop. De bepaalde vervoeging wordt gebruikt als: De bepaalde vervoegingHier zijn de achtervoegsels van de bepaalde vervoeging in de tegenwoordige tijd, gevolgd door de vervoegingen van het achter-werkwoord tud en de voorwerkwoorden ért en küld
In de volgende tabel zijn de vormen die verschillen van een regulier voor-werkwoord dik aangegeven:
Enkele uitzonderingen: 1. Bij werkwoord stammen die eindigen op -s, -sz, of -z samen met elk achtervoegsel dat begint met de letter j, vervalt de j en de laatste medeklinker van de stam wordt verdubbeld. Weet u nog dat sz bij verdubbeling ssz wordt? Hier een voorbeeld met het achter werkwoord olvasni 'lezen' met de afwijkingen in het vet: olvasom, olvasod, olvassa, olvassuk, olvassátok, olvassák. 2. Bij -ik werkwoorden vervalt het -ik achtervoegsel
van de stam in alle vormen van de bepaalde vervoeging.
Opmerking: In dit soort gevallen maakt de context wel duidelijk wat bedoelt wordt.
OefeningenVertaal de volgende zinnen in het Nederlands: 1. Jó reggelt, mit olvasol? Vertaal de volgende zinnen in het Hongaars: 6. Ik wil graag Hongaars spreken. Klik hier voor de antwoorden. |
Andere landen
uit deze serie:
Aruba
België
Bonaire
Bulgarije Curacao
Denemarken
Duitsland
Frankrijk
Griekenland
Hongarije
Italië
Nederland
Oostenrijk
Portugal
Roemenië
Slowakije
Spanje
Turkije
TravelGuideEurope.eu
Zwitserland Unless explicitly specified otherwise, this page and all other pages at this site are Copyright © 2000-2012 by Verasec. Use of text, images, layout, format, look, or feel of these pages, without the written permission of the copyright holder, except as specified in the Copyright Notice, is strictly prohibited. All Rights Reserved, Verasec. Steun ons en boek uw hotels en vakantiehuisjes in Hongarije bij "Hongarije Vakantieland". Op Hongarije Vakantieland vindt u uitgebreide informatie over Hongarije, het kopen of huren van een huis in Hongarije, maar ook links naar campings in Hongarije en vakantiehuisjes in Hongarije. .
|